दोस्तांनो, तुम्हाला माहित आहे का की आजच्या काळात bank कडून loan घेताना सर्वप्रथम तुमच्या CIBIL Score ची तपासणी केली जाते? हे score तुमची आर्थिक विश्वासार्हता दर्शवते आणि 750 वर असल्यास loan सहज मिळतं पण 700 पेक्षा कमी असल्यास खूप अडचणी येतात! पण आता RBI ने काही क्रांतिकारी बदल केले आहेत जे कोट्यवधी लोकांसाठी फायदेशीर ठरणार आहेत! सर्वात मोठा प्रश्न आहे – हे CIBIL Score Rule Changes नेमके काय आहेत? मासिक update कसं होणार? आणि तुमच्या score वर याचा काय परिणाम होणार?
या पोस्टमध्ये मी तुम्हाला RBI CIBIL Score New Rules 2026 बद्दल संपूर्ण माहिती देणार आहे. CIBIL Score म्हणजे काय, RBI ने कोणते तीन महत्त्वाचे बदल केले आहेत, credit report मधील चुका कशा सुधारल्या जातील आणि तुमचा score कसा सुधारायचा हे सगळं मी सोप्या भाषेत समजावून सांगणार आहे. शेवटपर्यंत वाचा कारण या नवीन नियमांमुळे loan मिळणं आता अधिक सोपं आणि पारदर्शक होणार आहे!
Also Read
CIBIL Score म्हणजे काय आणि का महत्त्वाचं आहे?
भाऊ, आजच्या आधुनिक काळात जेव्हा कोणी व्यक्ती bank कडून कर्ज घ्यायला जाते तेव्हा सर्वप्रथम त्याच्या Credit Score ची तपासणी केली जाते. हा score कोणत्याही व्यक्तीची आर्थिक प्रतिष्ठा आणि विश्वासार्हता दर्शवतो. CIBIL Score ही तीन अंकांची एक संख्या असते जी 300 पासून 900 पर्यंत असते. ज्या लोकांचा score 750 किंवा त्यापेक्षा जास्त असतो त्यांना bank सहज कर्ज देतात. पण ज्यांचा score 700 पेक्षा कमी असतो त्यांना loan मिळण्यात खूप अडचणींचा सामना करावा लागतो. हा score व्यक्तीच्या भूतकाळातील payment history, कर्जाची रक्कम आणि एकूण आर्थिक व्यवहारावर आधारित असतो. अलीकडच्या वर्षांत असं पाहिलं गेलंय की अनेक प्रामाणिक आणि जबाबदार लोकांना फक्त कमी credit score मुळे banks कडून कर्ज मिळत नाही.
RBI ने केलेले तीन महत्त्वाचे बदल काय आहेत?
मित्रांनो, भारतीय रिझर्व्ह बँकेने 2025 मध्ये Credit Reporting system मध्ये तीन क्रांतिकारी बदल केले आहेत जे येणाऱ्या काळात कोट्यवधी लोकांसाठी फायदेशीर ठरणार आहेत. पहिला आणि सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे आता प्रत्येक व्यक्तीचा Credit Score दरमहा update केला जाईल! पूर्वी ही प्रक्रिया खूप मंद होती आणि अनेकवेळा तीन महिने किंवा त्यापेक्षा जास्त वेळ लागत होता. आता मासिक update मुळे लोकांना त्यांची प्रगती लगेच दिसेल आणि ते उत्तम आर्थिक नियोजन करू शकतील. हा बदल विशेषतः त्या तरुणांसाठी फायदेशीर आहे जे आत्ता त्यांचा credit history तयार करत आहेत आणि ज्यांना लवकर परिणाम पाहण्याची गरज असते. दुसरा महत्त्वाचा सुधार म्हणजे आता जर एखाद्या व्यक्तीचा Credit Score कमी होतो तर bank किंवा financial institution ला स्पष्ट आणि लेखी स्वरूपात सांगणं अनिवार्य होईल की त्यांचा score का कमी झाला.
RBI CIBIL Score New Rules तक्ता
| बदल | पूर्वी | आता |
|---|---|---|
| Score Update | 3 महिन्यांनी | दरमहा |
| कारण सांगणं | optional | अनिवार्य |
| चुका सुधारणं | अनेक महिने | 15 दिवसांत |
दोस्तांनो, वरील table मधून स्पष्ट दिसतंय की RBI ने किती महत्त्वाचे बदल केले आहेत! Score आता दरमहा update होणार, score कमी झाल्यास कारण सांगणं अनिवार्य होणार आणि credit report मधील चुका फक्त 15 दिवसांत सुधारणं अनिवार्य होणार. पूर्वीच्या system मध्ये score update होण्यासाठी 3 महिने लागत होते, कारण सांगणं optional होतं आणि चुका सुधारण्यासाठी अनेक महिने लागत होते. हे किती मोठे बदल आहेत!
पारदर्शकता आणि चुकांचं त्वरित निराकरण
भाऊ, तिसरा आणि अत्यंत आवश्यक परिवर्तन Credit Report मध्ये असलेल्या चुका दुरुस्त करण्याशी संबंधित आहे. आता जर एखाद्या व्यक्तीच्या report मध्ये कोणतीही त्रुटी किंवा चुकीची माहिती असेल तर तक्रार मिळाल्यानंतर फक्त 15 दिवसांत ती सुधारणं अनिवार्य होईल! पूर्वी या कामात अनेक महिने लागत होते आणि या दरम्यान प्रामाणिक लोकांना अनावश्यक त्रास सहन करावा लागत होता. अनेकवेळा चुकीच्या माहितीमुळे लोकांना गरजेचं कर्ज मिळत नव्हतं ज्यामुळे त्यांच्या महत्त्वाच्या आर्थिक योजना प्रभावित होत होत्या. आता ही निश्चित केलेली कालमर्यादा संपूर्ण system ला अधिक जबाबदार आणि कार्यक्षम बनवेल आणि लोकांना न्याय मिळण्यास उशीर होणार नाही. गेल्या काही वर्षांत भारतभरातून लाखो लोकांनी तक्रारी नोंदवल्या होत्या की त्यांच्या credit report मध्ये चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती नोंदवली आहे ज्यामुळे त्यांचा score वाईटरीत्या प्रभावित झाला.
CIBIL Score सुधारण्यासाठी काय करावं?
मित्रांनो, जर तुमचा सध्याचा Credit Score कमी असेल तर काळजी करण्याची गरज नाही कारण काही साधे पण प्रभावी सवयी लावून तुम्ही तो हळूहळू चांगला करू शकता. सर्वात जरुरी म्हणजे तुम्ही तुमच्या सर्व bills आणि EMI चं payment वेळेवर करा आणि कधीही उशीर करू नका. याबरोबरच तुमच्या credit card च्या एकूण उपलब्ध limit पैकी फक्त 30% पर्यंतच वापर करण्याचा प्रयत्न करा कारण हे दर्शवतं की तुम्ही तुमच्या खर्चांवर नियंत्रण ठेवता. वारंवार नवीन loan साठी आवेदन करण्यापासून टाळा कारण प्रत्येक वेळची चौकशी तुमच्या score ला थोडं प्रभावित करते. याशिवाय तुमची जुनी credit accounts विचार न करता बंद करू नका कारण लांब credit history ठेवणं तुमची विश्वासार्हता वाढवतं. नियमित तुमचा credit report तपासा आणि कोणत्याही चुका असल्यास लगेच त्यांची तक्रार करा.
निष्कर्ष
दोस्तांनो, RBI द्वारे लागू केलेले हे नवीन CIBIL Score Rules खरोखरच सामान्य जनतेच्या हितासाठी उचललेलं एक सराहनीय आणि दूरदर्शी पाऊल आहे. मासिक update, score कमी होण्याचं कारण सांगण्याची बंधनकारकता आणि चुकांचं त्वरित निवारण – हे तिन्ही बदल एकत्रितपणे Credit System ला अधिक पारदर्शक, न्याय्य आणि ग्राहक-अनुकूल बनवतील. आता जे लोक प्रामाणिकपणे आणि नियमितपणे त्यांच्या आर्थिक जबाबदाऱ्या पूर्ण करत आहेत त्यांना याचा योग्य आणि वेळेवर फायदा मिळेल. हा बदल केवळ वैयक्तिक पातळीवरच नाही तर देशाच्या संपूर्ण अर्थव्यवस्थेसाठी देखील सकारात्मक आणि फायदेशीर ठरेल! पण लक्षात ठेवा – कोणताही महत्त्वाचा आर्थिक निर्णय घेण्यापूर्वी प्रमाणित financial advisor किंवा banking तज्ञाचा सल्ला नक्की घ्या!